Ar ddiwrnod y gyllideb mae tipyn o drafodaeth eisoes yn digwydd parthed y gyfradd dreth uchaf o 50%. Rwy'n credu'n gryf mewn ail-ddosbarthu cyfoeth, ac yn ystyried fod sustem drethiannol flaengar (os mai dyna'r gair cywir am 'progressive taxation') yn rhan o gymdeithas war. Ond mae'n rhaid i mi gyfaddef nad ydw i wedi fy argyhoeddi am y gyfradd dreth 50%. Rwy'n dweud hynny am fy mod i yn amheus iawn o faint o unigolion a ddylai fod yn talu 50% fel cyfradd dreth sy'n ei dalu mewn gwirionedd.
I'm tyb i, byddai sustem dreth decach yn cynyddu'r gyfradd ddi-dreth i 10,000 yn gosod cyfradd dreth sylfaenol o 20% hyd at y lefel presennol (ychydig dros £40,000) ac wedyn yn gosod 40% uwchben - OND yn cau pob math o gyfle i'r sawl sy'n ennill ffortiwn i beidio talu 40%.
Mae sawl enghraifft syml o hyn - pam fod y sawl sy'n ennill ar y lefel uchaf yn gallu buddsoddi £10,000 y flwyddyn yn ddi-dreth mewn ISAs. Gall hynny greu incwm sylweddol iawn - heb unrhyw dreth wrth fuddsoddi yn rheolaidd. Ar ba sail ydy hi'n deg fod y sawl sy'n ennill £70,000 mewn cyflog yn derbyn dwywaith gymaint o ryddhad treth am gyfraniadau pensiwn nag y byddai rhywun sy'n ennill £35,000. Pam dylai rhywun ar gyfradd dreth uwch gallu prynu cyfranddaliadau yn y Byd gwerth £500 am £300 (de facto) tra bod rhywun ar gyflog llai yn gorfod talu £400 am yr un cyfranddaliad. Ac mae'r sgandal o unigolion fel Ken Livingstone sy'n ennill cannoedd o filoedd a danfon yr arian trwy gwmni ac felly yn arbed degau o filoedd mewn treth yn dan ar fy nghroen.
Dwi ond wedi crafu'r wyneb yn fan hyn - ond mae 'na lwyth o enghreifftiau eraill. Rwy'n cofio darllen beth amser yn ôl fod y sawl sy'n ennill dros £100,000 ar gyfartaledd yn talu rhyw 23% o dreth ar eu hincwm. Mae hyn i'm tyb i yn warthus. I mi felly, prawf mawr y gyllideb yw a fydd y Canghellor yn mynd i'r afael o ddifrif gyda'r cyfleoedd sydd yno i bobl gyfoethog (iawn) i osgoi talu'r dreth sy'n ddyledus. Os yw adfer cyfradd 40% fel y gyfradd uchaf yn rhan o'r fargen a bod sicrhau fod pawb sydd fod i dalu 40% yn gwneud hynny, byddai hynny'n gyfundrefn llawer tecach na'r drefn bresennol.
O.N. Ymddiheuriadau am flogio ysgafn yn ddiweddar - gwnaeth ymgyrch arweinyddiaeth y Blaid dwyn fy sylw ...
Wednesday, 21 March 2012
Saturday, 11 February 2012
Comisiwn Silk a Dyfodol Economaidd Cymru
Yr wythnos hon cyhoeddwyd un o'r dogfennau pwysicaf mae'r Blaid wedi ei gynhyrchu ers sawl blwyddyn - tystiolaeth y Blaid i Gomisiwn Silk. Dyw hynny ddim efallai yn swnio'n addawol fel testun dogfen gyffrous o bellgyrhaeddol ond mae'r cynigion a geir yn y ddogfen (gellir ei lawr lwytho fan hyn) yn mynd i'r afael mewn ffordd glir, radical ac ymarferol a'r heriau sy'n ein gwynebu.
Mae cyfuniad o fesurau gan gynnwys:
* Rheolaeth dros Ystâd y Goron
* Pŵer Dros Dreth Gorfforaethol
* Hanner treth incwm a TAW i'w cadw yng Nghymru
* Pŵer i godi trethi parthed adnoddau naturiol
a thryloywedd parthed gwariant cyhoeddus ac incwm cyhoeddus yng Nghymru.
Fel pecyn mae'n cynrychioli cam mawr ymlaen wrth greu cyfrifoldeb ar Lywodraeth Cymru dros economi ein gwlad - a sicrhau fod 'na oblygiadau difrifol i fethiant. Mae hi wir werth darllen, ac mae hynny i'w adlewyrchu wrth weld yr adwaith positif sydd wedi bod i'r ddogfen gan nifer o sylwebyddion annibynnol.
Ond ar nodyn mwy pleidiol - rwy wrth fy modd fod y Blaid i'w gweld yn meddwl eto. Yn ddifrifol, yn hir dymor, yn radical ac yn ymarferol. Dyma gryfder mawr y Blaid yn hanesyddol, ac os yw'r dystiolaeth yma yn arwydd o wawr newydd meddylgar oddi fewn i'r Blaid, mi fydda' i wrth fy modd.
Mae cyfuniad o fesurau gan gynnwys:
* Rheolaeth dros Ystâd y Goron
* Pŵer Dros Dreth Gorfforaethol
* Hanner treth incwm a TAW i'w cadw yng Nghymru
* Pŵer i godi trethi parthed adnoddau naturiol
a thryloywedd parthed gwariant cyhoeddus ac incwm cyhoeddus yng Nghymru.
Fel pecyn mae'n cynrychioli cam mawr ymlaen wrth greu cyfrifoldeb ar Lywodraeth Cymru dros economi ein gwlad - a sicrhau fod 'na oblygiadau difrifol i fethiant. Mae hi wir werth darllen, ac mae hynny i'w adlewyrchu wrth weld yr adwaith positif sydd wedi bod i'r ddogfen gan nifer o sylwebyddion annibynnol.
Ond ar nodyn mwy pleidiol - rwy wrth fy modd fod y Blaid i'w gweld yn meddwl eto. Yn ddifrifol, yn hir dymor, yn radical ac yn ymarferol. Dyma gryfder mawr y Blaid yn hanesyddol, ac os yw'r dystiolaeth yma yn arwydd o wawr newydd meddylgar oddi fewn i'r Blaid, mi fydda' i wrth fy modd.
Tuesday, 7 February 2012
Oes cysylltiad rhwng AWEMA a S4C?
Rwy' wedi bod yn gwylio gyda chymysgedd o ryfeddod a chynddaredd wrth i straeon lu ymddangos parthed dulliau gweithio AWEMA yn ddiweddar. Mae'n bwysig wrth gwrs peidio barnu cyn gwybod y ffeithiau cyfan, ond mae'r hyn sydd eisoes wedi ei gadarnhau yn gyhoeddus gan AWEMA yn paentio darlun o gorff sydd wedi ei gam-reoli a'i gam weinyddu yn ddifrifol iawn.
Ond gyda'r lefel yma o broblemau, pam nad ydym wedi clywed am hyn ynghynt? Dylwn i ddweud wrth gychwyn mod i wedi bwriadu sgwennu'r pwt yma dros y penwythnos ond heb gael cyfle - mae sylwadau'r Dr Rita Austin ddoe o AWEMA yn cadarnhau fy mhwynt rwy'n tybio.
Rwy'n ofni ein bod ar adegau yng Nghymru yn oedi cyn codi pryderon am gyrff neu fudiadau sy'n agos at ein calonnau gwleidyddol, a hynny gan fod y genhadaeth yn bwysig a'n bod am ochel rhag tanseilio'r genhadaeth honno.
Wedi i'r Ceidwadwyr ddod i rym yn San Steffan ddaeth diffygion difrifol S4C i sylw cynulleidfa fwy eang. Prin oedd y bobl oedd yn amddiffyn S4C ar ei ffurf 2010/11. Ond tybed oedd y sawl a welodd broblemau flynyddoedd ynghynt ond oedd heb godi cwestiynau am eu bod yn credu mewn sianel Gymraeg, yn nodi fod y diffyg cwestiynu wedi arwain i sefyllfa ble gallai dyfodol y sianel ei hun fod yn y fantol?
Yn yr un modd siawns bod adeiladau cyrff grymus, effeithiol a phroffesiynol ym maes cynrychiolaeth, datblygiad economaidd a chynhwysiant cymunedau du a lleiafrifoedd ethnig yng Nghymru yn nod bwysig. Ac felly, mae gofyn cwestiynau difrifol os oes cam-weinyddu yn digwydd i'm tyb i yn arwydd o ddifrifoldeb yr ymrwymiad at gymdeithas gyfartal yng Nghymru a herio hiliaeth ble bynnag y bo. Mae'r awgrymiad fod angen cefnogi cyrff fel AWEMA yn ddi-gwestiwn yn un peryglus iawn, ac mae esiampl S4C yn dangos fod peryg mawr peidio holi cwestiynau caled os oes angen eu codi.
Ond gyda'r lefel yma o broblemau, pam nad ydym wedi clywed am hyn ynghynt? Dylwn i ddweud wrth gychwyn mod i wedi bwriadu sgwennu'r pwt yma dros y penwythnos ond heb gael cyfle - mae sylwadau'r Dr Rita Austin ddoe o AWEMA yn cadarnhau fy mhwynt rwy'n tybio.
Rwy'n ofni ein bod ar adegau yng Nghymru yn oedi cyn codi pryderon am gyrff neu fudiadau sy'n agos at ein calonnau gwleidyddol, a hynny gan fod y genhadaeth yn bwysig a'n bod am ochel rhag tanseilio'r genhadaeth honno.
Wedi i'r Ceidwadwyr ddod i rym yn San Steffan ddaeth diffygion difrifol S4C i sylw cynulleidfa fwy eang. Prin oedd y bobl oedd yn amddiffyn S4C ar ei ffurf 2010/11. Ond tybed oedd y sawl a welodd broblemau flynyddoedd ynghynt ond oedd heb godi cwestiynau am eu bod yn credu mewn sianel Gymraeg, yn nodi fod y diffyg cwestiynu wedi arwain i sefyllfa ble gallai dyfodol y sianel ei hun fod yn y fantol?
Yn yr un modd siawns bod adeiladau cyrff grymus, effeithiol a phroffesiynol ym maes cynrychiolaeth, datblygiad economaidd a chynhwysiant cymunedau du a lleiafrifoedd ethnig yng Nghymru yn nod bwysig. Ac felly, mae gofyn cwestiynau difrifol os oes cam-weinyddu yn digwydd i'm tyb i yn arwydd o ddifrifoldeb yr ymrwymiad at gymdeithas gyfartal yng Nghymru a herio hiliaeth ble bynnag y bo. Mae'r awgrymiad fod angen cefnogi cyrff fel AWEMA yn ddi-gwestiwn yn un peryglus iawn, ac mae esiampl S4C yn dangos fod peryg mawr peidio holi cwestiynau caled os oes angen eu codi.
Tuesday, 31 January 2012
Cwymp Ceisiadau Prifysgolion Cymru
Cyhoeddwyd ddoe gan UCAS fod y nifer o geisiadau wedi cwympo o 9.3% i Brifysgolion Cymru. Mae rhai yn ddigon naturiol wedi holi beth yw goblygiadau hyn i bolisi ffioedd Llywodraeth Cymru, ond efallai fod hynny yn gynamserol.
Mae her amlwg i'r llywodraeth wrth ystyried fod y polisi ffioedd yn dibynnu ar niferoedd eitha' cyson o fyfyrwyr o Loegr yn dod i Gymru a thalu ffioedd uwch, a myfyrwyr o Gymru yn mynd i Loegr i'r un graddau ag oedden nhw cyn i'r newidiadau mawr mewn ffioedd ddigwydd i'r Dwyrain o Glawdd Offa. Ar yr olwg gyntaf felly mae'r ffaith bod ceisiadau o Loegr i Gymru wedi cwympo o 12.3% a bod ceisiadau o Gymru i Loegr wedi cynyddu o 2.5% yn destun pryder.
Ond, ac mae'n ond mawr, perthynas cymhleth sydd rhwng y nifer o geisiadau a'r sawl sy'n astudio yn y pendraw. Ar yr olwg gyntaf, byddai rhywun yn tybio y byddai fy hen Brifysgol, Aberystwyth, yn siomedig i weld cwymp o 10% o geisiadau. Ond byddai hynny yn gamarweiniol - mae Aberystwyth eisoes wedi cyhoeddi ei bod wedi derbyn digon o ymgeiswyr o safon uchel na fydd hi'n derbyn mwy o fyfyrwyr i'r flwyddyn 2012/13!
Bydd y darlun felly yn llawer cliriach erbyn mis Medi 2012 a bydd modd gwneud asesiad llawer mwy cywir o ba mor gynaliadwy yw polisi Llywodraeth Cymru, a faint o arian efallai bydd angen ar y gyllideb Addysg Uwch o gyllidebau eraill wrth i'r polisi aeddfedu tua 2014/15.
Mae'r penawdau hefyd yn celu ambell stori newyddion arbennig o dda. Mae 'na gynnydd clir iawn wedi bod yng Nghymru yn y niferoedd o fyfyrwyr o gymunedau difreintiedig sy'n ymgeisio i'r Brifysgol. Mae'r lefel bellach wedi cyrraedd 15% a hynny wedi codi o 10% ychydig flynyddoedd yn ôl. Mae yna waith i wneud wrth gwrs, ond mae'n amlwg i mi na fyddai'r cynnydd yma wedi digwydd pe tai'r un polisi ffioedd yng Nghymru ag sydd yn Lloegr.
Mae her amlwg i'r llywodraeth wrth ystyried fod y polisi ffioedd yn dibynnu ar niferoedd eitha' cyson o fyfyrwyr o Loegr yn dod i Gymru a thalu ffioedd uwch, a myfyrwyr o Gymru yn mynd i Loegr i'r un graddau ag oedden nhw cyn i'r newidiadau mawr mewn ffioedd ddigwydd i'r Dwyrain o Glawdd Offa. Ar yr olwg gyntaf felly mae'r ffaith bod ceisiadau o Loegr i Gymru wedi cwympo o 12.3% a bod ceisiadau o Gymru i Loegr wedi cynyddu o 2.5% yn destun pryder.
Ond, ac mae'n ond mawr, perthynas cymhleth sydd rhwng y nifer o geisiadau a'r sawl sy'n astudio yn y pendraw. Ar yr olwg gyntaf, byddai rhywun yn tybio y byddai fy hen Brifysgol, Aberystwyth, yn siomedig i weld cwymp o 10% o geisiadau. Ond byddai hynny yn gamarweiniol - mae Aberystwyth eisoes wedi cyhoeddi ei bod wedi derbyn digon o ymgeiswyr o safon uchel na fydd hi'n derbyn mwy o fyfyrwyr i'r flwyddyn 2012/13!
Bydd y darlun felly yn llawer cliriach erbyn mis Medi 2012 a bydd modd gwneud asesiad llawer mwy cywir o ba mor gynaliadwy yw polisi Llywodraeth Cymru, a faint o arian efallai bydd angen ar y gyllideb Addysg Uwch o gyllidebau eraill wrth i'r polisi aeddfedu tua 2014/15.
Mae'r penawdau hefyd yn celu ambell stori newyddion arbennig o dda. Mae 'na gynnydd clir iawn wedi bod yng Nghymru yn y niferoedd o fyfyrwyr o gymunedau difreintiedig sy'n ymgeisio i'r Brifysgol. Mae'r lefel bellach wedi cyrraedd 15% a hynny wedi codi o 10% ychydig flynyddoedd yn ôl. Mae yna waith i wneud wrth gwrs, ond mae'n amlwg i mi na fyddai'r cynnydd yma wedi digwydd pe tai'r un polisi ffioedd yng Nghymru ag sydd yn Lloegr.
Sunday, 29 January 2012
Hot Yoga, Blogio a Rhedeg!
Mae hot yoga wir yn dda - dyna ddarganfyddiad mawr fis Ionawr i mi! Fis yn ôl mi wnes i dair adduned blwyddyn newydd - trio hot yoga, blogio'n rheolaidd yn Gymraeg a rhedeg bob dydd.
Syndod o'r mwyaf yw'r un mwyaf anodd yw'r rhedeg. Mi wnâi pleidio rhywfaint o amddiffyniad gan i mi deimlo cyhyr mewn poen yn ras Nos Galan ac felly dwi di bod yn araf yn mynd nôl at y rhedeg - ond rwy'n gobeithio mod i wedi gwneud rhyw fath o ymarfer corff bob dydd - ond dwi'n sicr heb redeg! 0/1 felly.
Mae'r yoga serch hynny di bod yn llawer mwy llwyddiannus. Des i ar draws stiwdio yoga campus yng Nghaerdydd Yoga Fever sy'n cynnig amrywiol dosbarthiadau, ystafell boeth ar gyfer yr yoga - tua 35 gradd celsiws, a hyfforddwyr arbennig iawn. Mae'r hyfforddwyr yn bwysig i mi, gan fy mod i wedi darganfod ymarfer corff dwi'n neilltuol o wael wrth ei wneud! Maen nhw'n amyneddgar, yn gyfeillgar, ac er bod eraill yn y dosbarth yn gallu troi eu cyrff i bob math o siapiau a minnau ymhell ar ei hol, maen nhw'n ddieithriad yn gefnogol. Dwi wrth fy modd ac rwy'n dechrau teimlo fy arddull rhedeg yn gwella hefyd. (1/2)
Mae'r blog yn dal i fynd - sy'n welliant ar yr ymgais diwethaf yn sicr. Rwy' wedi derbyn adborth positif, ac un sylw ar adolygiad papurau Radio Cymru. Mae rhyw 100 o bobl yn darllen bob cofnod - sydd i'm tyb i yn dderbyniol iawn, ond does gen i ddim clem a yw hynny yn dda neu'n ddrwg. Hyd yn hyn y Comisiwn Ffiniau ac erthygl wadd gan Cynog Dafis sy' wedi derbyn y mwyaf o sylw. Mi fyddai'n parhau i flogio, ac mae'n rhaid cyfaddef ei fod yn gyfle da i roi rhywfaint o drefn ar fy meddyliau am amrywiol bethau sy'n digwydd yng Nghymru a thu hwnt.
Felly diolch am alw draw, dyw 2 o 3 adduned ddim yn ddrwg mae'n siŵr ... bydd mwy i ddod, ac os y'ch chi erioed ffansi bach o yoga poeth yng Nghaerdydd - yoga fever yw'r man i chi.
Syndod o'r mwyaf yw'r un mwyaf anodd yw'r rhedeg. Mi wnâi pleidio rhywfaint o amddiffyniad gan i mi deimlo cyhyr mewn poen yn ras Nos Galan ac felly dwi di bod yn araf yn mynd nôl at y rhedeg - ond rwy'n gobeithio mod i wedi gwneud rhyw fath o ymarfer corff bob dydd - ond dwi'n sicr heb redeg! 0/1 felly.
Mae'r yoga serch hynny di bod yn llawer mwy llwyddiannus. Des i ar draws stiwdio yoga campus yng Nghaerdydd Yoga Fever sy'n cynnig amrywiol dosbarthiadau, ystafell boeth ar gyfer yr yoga - tua 35 gradd celsiws, a hyfforddwyr arbennig iawn. Mae'r hyfforddwyr yn bwysig i mi, gan fy mod i wedi darganfod ymarfer corff dwi'n neilltuol o wael wrth ei wneud! Maen nhw'n amyneddgar, yn gyfeillgar, ac er bod eraill yn y dosbarth yn gallu troi eu cyrff i bob math o siapiau a minnau ymhell ar ei hol, maen nhw'n ddieithriad yn gefnogol. Dwi wrth fy modd ac rwy'n dechrau teimlo fy arddull rhedeg yn gwella hefyd. (1/2)
Mae'r blog yn dal i fynd - sy'n welliant ar yr ymgais diwethaf yn sicr. Rwy' wedi derbyn adborth positif, ac un sylw ar adolygiad papurau Radio Cymru. Mae rhyw 100 o bobl yn darllen bob cofnod - sydd i'm tyb i yn dderbyniol iawn, ond does gen i ddim clem a yw hynny yn dda neu'n ddrwg. Hyd yn hyn y Comisiwn Ffiniau ac erthygl wadd gan Cynog Dafis sy' wedi derbyn y mwyaf o sylw. Mi fyddai'n parhau i flogio, ac mae'n rhaid cyfaddef ei fod yn gyfle da i roi rhywfaint o drefn ar fy meddyliau am amrywiol bethau sy'n digwydd yng Nghymru a thu hwnt.
Felly diolch am alw draw, dyw 2 o 3 adduned ddim yn ddrwg mae'n siŵr ... bydd mwy i ddod, ac os y'ch chi erioed ffansi bach o yoga poeth yng Nghaerdydd - yoga fever yw'r man i chi.
Saturday, 28 January 2012
Pa mor bwysig yw arweinydd y Blaid genedlaethol?
Oes ots pwy'n sy'n ennill ras arweinyddol Plaid Cymru? oedd y cwestiwn holwyd gan fy nghyfaill Lee Waters y bore 'ma wrth drydar. Fel arfer, gyda chwestiynau Lee, mae'n gwestiwn da.
Y peth cyntaf i ddweud yw bod arweinwyr yn bwysig. Yn yr oes sydd ohoni mae pobl yn edrych ar arweinwyr y pleidiau ac mae hynny yn cael effaith mawr ar sut maen nhw'n meddwl am y blaid. Meddyliwch am Gordon Brown neu Alec Salmond am eiliad ac mae pwysigrwydd arweinyddiaeth yn dod i'r amlwg. Mae dawn cyfathrebu arweinydd yn rhan annatod o'r darlun.
Mae delwedd yr arweinydd yn un ffactor, ond mae sut mae'r arweinydd yn arwain ei b/phlaid hefyd yn bwysig iawn. Meddyliwch am sut oedd Tony Blair yn treulio nifer o oriau bob wythnos ar faterion Blaid Lafur. Meddyliwch am sut mae Salmond wedi rhoi undod a phwrpas i weithgareddau'r SNP - yn fewnol yn ogystal ag yn allanol.
Mae arweinwyr llwyddiannus hefyd yn tynnu tîm y blaid at ei gilydd. Mae gan bob plaid cymeriadau, ac mae gwleidyddiaeth yn tueddu o ddenu nifer o bobl dalentog (sydd hefyd yn gwybod eu bod yn dalentog - mae 'na ambell ego mawr ym mhob plaid!) - mae'n cymryd cryn gymeriad i arwain plaid wleidyddol yn llwyddiannus.
Hyd yn hyn dwi di sôn am bwysigrwydd arweinydd yn gyffredinol.
Gobeithio fod hynny yn ddigon i argyhoeddi fod pwy sy'n arwain y Blaid yn bwysig - ond efallai yn yr achos yma mae pwy sy'n arwain y Blaid yn bwysig iawn - a hynny am dri rheswm.
1. Mae 'na dasg fawr o flaen yr arweinydd i adfywio'r Blaid. Mae'r broses honno wedi cychwyn gyda'r adolygiad a'r cynnydd sylweddol iawn mewn aelodaeth yn ddiweddar, ond mae gwaith mawr yn fewnol ac yn allanol i wneud i:
* Saernïo neges glir ac apelgar ar ran y Blaid
* Sicrhau fod gan y Blaid strwythurau a dulliau ymgyrchu sy'n addas ar gyfer plaid wleidyddol fodern yn yr unfed ganrif ar hugain
* Ymestyn allan i'r miloedd o gyd-Gymry sy'n hoffi'r Blaid ond ddim eto yn pleidleisio drosti.
O wneud hyn yn llwyddiannus bydd y Blaid yn profi llwyddiant etholiadol - ac yn sgil y llwyddiant hynny daw camau breision ymlaen i Gymru fel ag a welwyd yng nghyfnod Llywodraeth Cymru'n Un. Oes angen ail-adrodd tybed, oni bai am lwyddiant etholiadol Plaid Cymru yn 2007 byddai dim refferendwm wedi digwydd yn 2011 a bydden ni dal yn ymdroelli ym myd yr LCOs bondigrybwyll.
2. Mae'r Blaid yn parhau i weithredu fel rhyw fath o gydwybod genedlaethol i wleidyddiaeth Cymru. Dwn i ddim faint o ffrindiau o bleidiau eraill sydd wedi mynegi barn wrtha' i dros ba ymgeisydd y basen nhw'n pleidleisio ... 'Mae angen arweinydd cryf ar y Blaid - buaswn i'n pleidleisio dros x'. Mae'r x yn newid, er bron yn ddieithriad drosti hi mae fy nghyfeillion yn dweud. Mae hyd yn oed rhai, yn enwedig oddi fewn i'r Blaid Lafur, yn siomedig iawn gyda Llywodraeth Cymru ar hyn o bryd ac yn awchu am ymosodiad cryf gan y Blaid ar ddiffyg gweithgarwch - er mwyn procio'r llywodraeth i wneud rhywbeth! Sut bynnag mae'r Blaid wedi mabwysiadu'r rôl yma mae angen arweinydd effeithiol i fynd i'r afael gyda herio diffyg gweithgarwch y llywodraeth bresennol.
3. Mae'r Cyfansoddiad yn mynd i fod yn destun pwysig - tan o leiaf 2014 - ac felly mae angen ar y Blaid arweinydd sy'n gallu codi llais clir, deallus ac effeithiol ar faterion cyfansoddiadol. Mae'r drafodaeth honno yn elwa o fewnbwn Plaid Cymru, ac mae cael arweinydd sy'n medru cyfrannu i'r drafodaeth honno ar lefel Prydain gyfan yn hollbwysig.
Felly, does dim amheuaeth gen i fod dewis arweinydd nesaf y Blaid yn ddewis pwysig. Dwi eisoes wedi datgan fy nghefnogaeth i Elin Jones, ond yr hyn sy'n gwneud i mi fod yn optimistig iawn i'r Blaid yw cryfder y maes ar gyfer y frwydr arweinyddol - mae gennym bedwar ymgeisydd a fydd yn gwneud cyfraniad mawr i wleidyddiaeth Cymru dros y ddegawd nesaf - y cwestiwn mawr yw pwy fydd aelodau'r Blaid yn dewis i arwain y tîm hwnnw.
Y peth cyntaf i ddweud yw bod arweinwyr yn bwysig. Yn yr oes sydd ohoni mae pobl yn edrych ar arweinwyr y pleidiau ac mae hynny yn cael effaith mawr ar sut maen nhw'n meddwl am y blaid. Meddyliwch am Gordon Brown neu Alec Salmond am eiliad ac mae pwysigrwydd arweinyddiaeth yn dod i'r amlwg. Mae dawn cyfathrebu arweinydd yn rhan annatod o'r darlun.
Mae delwedd yr arweinydd yn un ffactor, ond mae sut mae'r arweinydd yn arwain ei b/phlaid hefyd yn bwysig iawn. Meddyliwch am sut oedd Tony Blair yn treulio nifer o oriau bob wythnos ar faterion Blaid Lafur. Meddyliwch am sut mae Salmond wedi rhoi undod a phwrpas i weithgareddau'r SNP - yn fewnol yn ogystal ag yn allanol.
Mae arweinwyr llwyddiannus hefyd yn tynnu tîm y blaid at ei gilydd. Mae gan bob plaid cymeriadau, ac mae gwleidyddiaeth yn tueddu o ddenu nifer o bobl dalentog (sydd hefyd yn gwybod eu bod yn dalentog - mae 'na ambell ego mawr ym mhob plaid!) - mae'n cymryd cryn gymeriad i arwain plaid wleidyddol yn llwyddiannus.
Hyd yn hyn dwi di sôn am bwysigrwydd arweinydd yn gyffredinol.
Gobeithio fod hynny yn ddigon i argyhoeddi fod pwy sy'n arwain y Blaid yn bwysig - ond efallai yn yr achos yma mae pwy sy'n arwain y Blaid yn bwysig iawn - a hynny am dri rheswm.
1. Mae 'na dasg fawr o flaen yr arweinydd i adfywio'r Blaid. Mae'r broses honno wedi cychwyn gyda'r adolygiad a'r cynnydd sylweddol iawn mewn aelodaeth yn ddiweddar, ond mae gwaith mawr yn fewnol ac yn allanol i wneud i:
* Saernïo neges glir ac apelgar ar ran y Blaid
* Sicrhau fod gan y Blaid strwythurau a dulliau ymgyrchu sy'n addas ar gyfer plaid wleidyddol fodern yn yr unfed ganrif ar hugain
* Ymestyn allan i'r miloedd o gyd-Gymry sy'n hoffi'r Blaid ond ddim eto yn pleidleisio drosti.
O wneud hyn yn llwyddiannus bydd y Blaid yn profi llwyddiant etholiadol - ac yn sgil y llwyddiant hynny daw camau breision ymlaen i Gymru fel ag a welwyd yng nghyfnod Llywodraeth Cymru'n Un. Oes angen ail-adrodd tybed, oni bai am lwyddiant etholiadol Plaid Cymru yn 2007 byddai dim refferendwm wedi digwydd yn 2011 a bydden ni dal yn ymdroelli ym myd yr LCOs bondigrybwyll.
2. Mae'r Blaid yn parhau i weithredu fel rhyw fath o gydwybod genedlaethol i wleidyddiaeth Cymru. Dwn i ddim faint o ffrindiau o bleidiau eraill sydd wedi mynegi barn wrtha' i dros ba ymgeisydd y basen nhw'n pleidleisio ... 'Mae angen arweinydd cryf ar y Blaid - buaswn i'n pleidleisio dros x'. Mae'r x yn newid, er bron yn ddieithriad drosti hi mae fy nghyfeillion yn dweud. Mae hyd yn oed rhai, yn enwedig oddi fewn i'r Blaid Lafur, yn siomedig iawn gyda Llywodraeth Cymru ar hyn o bryd ac yn awchu am ymosodiad cryf gan y Blaid ar ddiffyg gweithgarwch - er mwyn procio'r llywodraeth i wneud rhywbeth! Sut bynnag mae'r Blaid wedi mabwysiadu'r rôl yma mae angen arweinydd effeithiol i fynd i'r afael gyda herio diffyg gweithgarwch y llywodraeth bresennol.
3. Mae'r Cyfansoddiad yn mynd i fod yn destun pwysig - tan o leiaf 2014 - ac felly mae angen ar y Blaid arweinydd sy'n gallu codi llais clir, deallus ac effeithiol ar faterion cyfansoddiadol. Mae'r drafodaeth honno yn elwa o fewnbwn Plaid Cymru, ac mae cael arweinydd sy'n medru cyfrannu i'r drafodaeth honno ar lefel Prydain gyfan yn hollbwysig.
Felly, does dim amheuaeth gen i fod dewis arweinydd nesaf y Blaid yn ddewis pwysig. Dwi eisoes wedi datgan fy nghefnogaeth i Elin Jones, ond yr hyn sy'n gwneud i mi fod yn optimistig iawn i'r Blaid yw cryfder y maes ar gyfer y frwydr arweinyddol - mae gennym bedwar ymgeisydd a fydd yn gwneud cyfraniad mawr i wleidyddiaeth Cymru dros y ddegawd nesaf - y cwestiwn mawr yw pwy fydd aelodau'r Blaid yn dewis i arwain y tîm hwnnw.
Sunday, 22 January 2012
Romney, Gingrich a South Carolina
Cafwyd trydedd ornest etholiad y Gweriniaethwyr yn yr Amerig ddoe i ddewis ei ymgeisydd, ac os unrhyw beth mae'r darlun hyd yn oed yn fwy aneglur yn dilyn buddugoliaeth ysgubol Newt Gingrich. Bellach mae gan y strategwyr Gweriniaethol broblem ddifrifol - mae'r ymgeiswyr ceidwadol yn ennyn brwdfrydedd a chyffro, ond mae pob tystiolaeth yn dangos taw Romney yw'r ymgeisydd fyddai'n fwya' tebygol o guro Obama. Mae rhes o ymgeiswyr eithafol wedi dwyn y penawdau ac ennill cefnogaeth - Bachmann, Cain, Santorum a bellach Gingrich; ond tra eu bod yn apelio i'r Tea Party dyn nhw ddim yn apelio at bleidleiswyr mwy canol y ffordd a fydd yn y pendraw yn penderfynu ai Gweriniaethwr neu Barack Obama fydd yn y Ty Gwyn am y 4 mlynedd nesaf.
Florida fydd y dalaith bwysig nawr - os yw Gingrich yn ennill yn fanno, ac mae lle i gredu y gall, mi fydd yn hynod niweidiol i Romney. O ganlyniad bydd yr elites gweriniaethol yn gorfod ystyried yn ddifrifol iawn sut mae adfer ymgyrch Romney, neu hyd yn oed geisio perswadio ymgeisydd mwy cymeradwy e.e. Bobby Jindal neu coeliwch fe neu beidio Jeb Bush, i gynnig ei enw.
Buddugwr mawr etholiad South Carolina oedd Obama, ac mae'n rhaid bod y Democrats wrth eu bodd gyda'r smonach ar yr ochr weriniaethol.
Ac fel diweddariad bach o'r arbrawf betio, mi wnes i ennill £10.30 yn dilyn buddugoliaeth Gingrich. Roeddwn wedi betio swm bychain ar Gingrich pan oedd yn 3-1, a model FIVETHIRTYEIGHT yn awgrymu fod ganddo tua 40% o gyfle o ennill. Gan obeithio am lwc tebyg yn Florida!
Florida fydd y dalaith bwysig nawr - os yw Gingrich yn ennill yn fanno, ac mae lle i gredu y gall, mi fydd yn hynod niweidiol i Romney. O ganlyniad bydd yr elites gweriniaethol yn gorfod ystyried yn ddifrifol iawn sut mae adfer ymgyrch Romney, neu hyd yn oed geisio perswadio ymgeisydd mwy cymeradwy e.e. Bobby Jindal neu coeliwch fe neu beidio Jeb Bush, i gynnig ei enw.
Buddugwr mawr etholiad South Carolina oedd Obama, ac mae'n rhaid bod y Democrats wrth eu bodd gyda'r smonach ar yr ochr weriniaethol.
Ac fel diweddariad bach o'r arbrawf betio, mi wnes i ennill £10.30 yn dilyn buddugoliaeth Gingrich. Roeddwn wedi betio swm bychain ar Gingrich pan oedd yn 3-1, a model FIVETHIRTYEIGHT yn awgrymu fod ganddo tua 40% o gyfle o ennill. Gan obeithio am lwc tebyg yn Florida!
Subscribe to:
Posts (Atom)